Rozwód rodziców wpływa nie tylko na nich samych, ale także na dzieci – niezależnie od ich wieku. Co z pełnoletnim dzieckiem w przypadku rozwodu? Czy sąd orzeka o kontaktach, alimentach, miejscu zamieszkania, tak jak w przypadku dzieci małoletnich? Odpowiedź nie jest oczywista. W poniższym artykule wyjaśnię czy sąd w ogóle zajmuje się pełnoletnim dzieckiem przy rozwodzie, czy po ukończeniu 18 lat dziecku nadal należą się alimenty, co można zrobić, jeśli pełnoletnie dziecko pozostaje na utrzymaniu rodziców oraz jakie wnioski warto złożyć i kiedy potrzebny jest osobny pozew.
O czym sąd orzeka w postępowaniu rozwodowym?
W wyroku rozwodowym sąd orzeka wyłącznie o małoletnich dzieciach małżonków. Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd orzeka o:
władzy rodzicielskiej,
miejscu zamieszkania dzieci,
kontaktach z drugim rodzicem,
alimentach na dzieci.
Należy wyraźnie podkreślić: jeśli dziecko jest pełnoletnie w chwili wydania wyroku, sąd w rozwodzie nie orzeka o tych kwestiach – dotyczy to tylko małoletnich dzieci małżonków. To samo dotyczy sytuacji, gdy dziecko ukończy 18 lat w trakcie trwania postępowania rozwodowego.
Ukończenie 18 lat ≠ automatyczne zakończenie obowiązku alimentacyjnego
Zgodnie z art. 133 § 1 KRO, rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka niezdolnego do samodzielnego utrzymania – bez względu na wiek.
Oznacza to, że obowiązek alimentacyjny może trwać również wobec pełnoletniego dziecka, które kontynuuje naukę lub nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Ukończenie 18 roku życia, a nawet ukończenie nauki, samo przez się nie oznacza, że obowiązek alimentacyjny przestał trwać, chociaż art. 133 § 3 KRO przewiduje możliwość uchylenia się od tego obowiązku, jeśli świadczenia są nadmiernie obciążające dla rodzica lub dziecko nie podejmuje starań w kierunku usamodzielnienia.
Co z pełnoletnim dzieckiem w sprawie o rozwód?
W wyroku rozwodowym sąd nie może orzec o władzy rodzicielskiej, alimentach czy kontaktach z pełnoletnim dzieckiem. Jeśli dziecko osiągnie pełnoletność w trakcie postępowania, sąd pomija kwestie związane z jego utrzymaniem i władzą rodzicielską w końcowym orzeczeniu.
Co można zrobić, jeśli pełnoletnie dziecko nadal jest na utrzymaniu?
✔️ Zabezpieczenie potrzeb rodziny na czas rozwodu
Choć wyrok rozwodowy nie obejmuje alimentów dla pełnoletniego dziecka, to na wniosek strony sąd może udzielić zabezpieczenia potrzeb rodziny, które obejmie też koszty utrzymania pełnoletniego dziecka – jeśli nie utrzymuje się samodzielnie.
Postanowienie zabezpieczające działa tymczasowo – do czasu prawomocnego zakończenia sprawy rozwodowej, ale dzięki temu przynajmniej na czas trwania sprawy o rozwód potrzeby pełnoletniego dziecka pozostającego na utrzymaniu rodziców zostają zaspokojone.
Należy pamiętać, że w tym przypadku obowiązują takie same zasady dowodzenia jak przy dziecku małoletnim. Rodzic, który wnosi o zabezpieczenie potrzeb rodziny, obejmujących także pełnoletnie dziecko, jest obowiązany uzasadnić swój wniosek, wyszczególnić koszty utrzymania i wykazać je stosownymi dowodami, jak faktury czy wydruki z rachunku bankowego.
✔️ Pozew o alimenty po rozwodzie
Jeśli dziecko lub rodzic nie wystąpił o zabezpieczenie potrzeb rodziny w sprawie rozwodowej, pełnoletnie dziecko może wnieść odrębny pozew o alimenty do sądu rejonowego wraz z wnioskiem o zabezpieczenie tych alimentów na czas trwania postępowania. Może to też zrobić za niego rodzic, działający na jego rzecz z odpowiednim pełnomocnictwem.
Podsumowanie: pełnoletnie dziecko a rozwód
Choć pełnoletnie dziecko nie jest już objęte zakresem orzekania sądu w sprawie o rozwód, nie oznacza to, że przestaje istnieć obowiązek jego utrzymania. Jeśli dziecko nadal się uczy lub z innego powodu nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, rodzice są zobowiązani do dalszego ponoszenia kosztów jego utrzymania.
Choć sąd w wyroku rozwodowym orzeka o alimentach tylko na małoletnie dzieci, w toku postępowania rozwodowego można wnioskować o zabezpieczenie potrzeb rodziny, które może obejmować również koszty utrzymania dziecka pełnoletniego. Alternatywnie, możliwe jest wystąpienie z odrębnym pozwem o alimenty – przez dziecko lub przez rodzica działającego z jego upoważnienia.
Warto skonsultować swoją sytuację z adwokatem i dobrać odpowiednie rozwiązanie, dopasowane do swoich potrzeb.
Potrzebujesz wsparcia w sprawie o rozwód?
Skontaktuj się ze mną – jestem adwokatem z wieloletnim doświadczeniem w sprawach rodzinnych.
adwokat Zuzanna Lewandowska-Toczyłowska
📩 Napisz: kontakt@kancelarialewandowska.com
📞 Zadzwoń: +48 510 668 414
🌐 Więcej informacji w zakładce „O MNIE”.